PRIMAL News · 2026-12-28
Các đòn khóa BJJ cơ bản: 10 kỹ thuật người mới nên học trước
Các đòn khóa BJJ cơ bản cho người mới: 10 đòn siết cổ và khóa khớp nên học trước, áp dụng từ vị trí nào, cách kết hợp và cách luyện tập an toàn.
Các đòn khóa BJJ cơ bản mà người mới nên học trước gồm rear naked choke, armbar, Kimura và Americana. Tiếp theo là cross collar choke, triangle và guillotine. Tất cả đều dựa vào đòn bẩy từ những vị trí cơ bản, thay vì sức mạnh.
Tuy nhiên, nhiều người mới thường vội tìm đòn khóa trước khi giữ được vị trí. Họ ra đòn quá sớm, mất kiểm soát và bị lật ngược. Tại Primal ở TP. Hồ Chí Minh, huấn luyện viên luôn dạy kiểm soát vị trí trước, rồi mới đến đòn kết thúc.
Bài viết về các đòn khóa BJJ cơ bản này giới thiệu 10 kỹ thuật nên học đầu tiên. Bạn cũng sẽ biết mỗi đòn áp dụng từ vị trí nào, cách kết hợp chúng và cách luyện tập an toàn.
Những điểm chính
-
Đòn khóa (submission) là các đòn siết cổ hoặc khóa khớp khiến đối thủ phải vỗ tay xin thua.
-
Vị trí luôn đi trước đòn khóa: kiểm soát trước, tấn công sau.
-
Rear naked choke, armbar và Kimura là những đòn dễ bắt đầu nhất.
-
Kết hợp hai đến ba đòn khóa liên tiếp hiệu quả hơn việc chỉ theo đuổi một đòn.
-
Vỗ tay sớm, thả đòn ngay lập tức và siết từ từ khi tập luyện.
Đòn khóa trong BJJ là gì?
Đòn khóa là kỹ thuật buộc đối thủ phải chịu thua, thường bằng cách vỗ tay (tap). Trong jiu-jitsu của Brazil, các đòn khóa được chia thành hai nhóm chính.
-
Đòn siết cổ (choke): hạn chế lưu lượng máu lên não bằng cách tạo áp lực lên hai bên cổ.
-
Đòn khóa khớp (joint lock): bẻ hoặc xoắn khớp vượt quá biên độ bình thường, như khuỷu tay, vai hoặc cổ chân.
Phần lớn đòn siết cổ tác động vào động mạch, không phải khí quản. Vì vậy, một đòn siết đúng kỹ thuật tạo cảm giác áp lực chứ không phải bị đè nghiến.
Ba nguyên tắc trước khi học bất kỳ đòn khóa nào
1. Vị trí trước, đòn khóa sau
Hãy kiểm soát vị trí trước. Ra đòn khóa từ một vị trí lỏng lẻo thường khiến bạn bị lật xuống dưới.
2. Vỗ tay sớm và thường xuyên
Vỗ tay lên người bạn tập hoặc xuống thảm, hoặc nói "tap". Khi tập luyện, vỗ tay không phải là thua cuộc, mà là cách để bạn còn tiếp tục tập vào tuần sau.
3. Siết từ từ
Tăng lực dần dần và thả ra ngay khi bạn tập vỗ tay. Các khớp, đặc biệt là vai và cổ chân, có thể bị tổn thương trước khi cảm giác đau xuất hiện.
Tổng quan các đòn khóa BJJ cơ bản
|
Đòn khóa |
Loại |
Vị trí chính |
Gi hay no-gi |
Độ khó |
|---|---|---|---|---|
|
Rear naked choke |
Siết cổ |
Khống chế lưng |
Cả hai |
Dễ |
|
Cross collar choke |
Siết cổ |
Mount, guard |
Gi |
Dễ |
|
Armbar |
Khóa khuỷu tay |
Mount, guard |
Cả hai |
Dễ |
|
Americana |
Khóa vai |
Side control, mount |
Cả hai |
Dễ |
|
Kimura |
Khóa vai |
Guard, side control |
Cả hai |
Trung bình |
|
Triangle choke |
Siết cổ |
Closed guard |
Cả hai |
Trung bình |
|
Guillotine |
Siết cổ |
Guard, khóa đầu phía trước |
Cả hai |
Trung bình |
|
Ezekiel choke |
Siết cổ |
Mount |
Cả hai |
Trung bình |
|
Bow and arrow choke |
Siết cổ |
Khống chế lưng |
Gi |
Trung bình |
|
Straight ankle lock |
Khóa chân |
Open guard |
Cả hai |
Cần HLV hướng dẫn |
Các đòn siết cổ người mới nên học
1. Rear naked choke
Đây thường là đòn khóa đầu tiên người mới thực hiện thành công khi tập đối kháng. Từ vị trí khống chế lưng, bạn luồn một tay dưới cằm đối thủ và khóa lại.
-
Chuẩn bị: giữ tay kiểu seatbelt và móc cả hai chân vào trong từ vị trí khống chế lưng.
-
Điểm quan trọng: đặt khuỷu tay thẳng hàng với cằm đối thủ.
-
Kết thúc: khép hai khuỷu tay lại thay vì ép mạnh vào đầu.
2. Cross collar choke
Đòn siết cổ kinh điển khi mặc gi, thực hiện từ mount hoặc guard. Đòn này rèn kỹ năng nắm cổ áo sâu và xoay cổ tay tốt hơn bất kỳ kỹ thuật nào khác.
-
Chuẩn bị: tay thứ nhất nắm sâu vào cổ áo, vượt qua tai đối thủ.
-
Điểm quan trọng: giữ ngực sát ngực và tì đầu xuống thảm để làm điểm tựa.
-
Kết thúc: xoay cổ tay để cạnh cẳng tay ép vào hai bên cổ.
3. Triangle choke
Đòn siết cổ bằng chân từ closed guard, dùng chính một cánh tay của đối thủ để khóa họ. Đây là đòn tấn công đặc trưng nhất từ vị trí guard trong BJJ.
-
Chuẩn bị: tấn công khi một tay đối thủ nằm trong guard, tay còn lại nằm ngoài.
-
Điểm quan trọng: kiểm soát đầu để đối thủ không thể ngồi thẳng dậy.
-
Kết thúc: xoay góc cơ thể, kéo đầu đối thủ xuống và khép chặt hai gối.
4. Guillotine choke
Đòn siết cổ phía trước, rất hiệu quả khi đối thủ lao vào quật ngã hoặc cúi đầu. Đòn này có thể thực hiện khi đứng, từ guard hoặc từ thế khóa đầu phía trước.
-
Chuẩn bị: vòng tay sâu quanh cổ, cẳng tay nằm dưới cằm đối thủ.
-
Điểm quan trọng: khóa guard để đối thủ không thể thoát ra.
-
Kết thúc: siết bằng lưng và hông, không chỉ bằng hai tay.
5. Ezekiel choke
Đòn siết cổ gọn gàng từ mount, sử dụng tay áo hoặc cổ tay của chính bạn. Đòn này áp dụng được cả khi mặc gi và no-gi, chỉ cần thay đổi cách nắm một chút.
Yếu tố bất ngờ khiến Ezekiel đặc biệt hữu ích khi đối thủ phòng thủ cổ áo tốt.
6. Bow and arrow choke
Đòn siết cổ mạnh khi mặc gi, thực hiện từ vị trí khống chế lưng. Bạn nắm sâu cổ áo, giữ quần hoặc đầu gối đối thủ, rồi kéo căng cơ thể ra xa.
Đòn này đặc biệt hiệu quả với bạn tập to lớn hơn, vì góc cơ thể mới là yếu tố tạo lực.
Quan điểm của Primal về đòn siết cổ
Một đòn siết tốt không bao giờ có cảm giác vội vàng. Nếu bạn phải siết hết sức, nghĩa là vị trí hoặc cách nắm của bạn đang sai.
Các đòn khóa khớp người mới nên học
7. Armbar
Đòn khóa khớp nổi tiếng nhất trong BJJ, tác động bằng cách duỗi quá mức khuỷu tay. Người mới thường học armbar từ mount trước, sau đó mới đến guard.
-
Chuẩn bị: cô lập một cánh tay và giữ chặt sát ngực bạn.
-
Điểm quan trọng: khép hai đầu gối và giữ ngón cái của đối thủ hướng lên trên.
-
Kết thúc: nâng hông từ từ trong khi giữ cổ tay đối thủ.
8. Americana
Đòn khóa vai từ side control hoặc mount, thường là một trong những đòn khóa đầu tiên được dạy. Bạn ghim cổ tay đối thủ xuống thảm và tạo thế nắm hình số 4 (figure-four).
Kéo khuỷu tay đối thủ về phía hông của họ, sau đó nâng lên nhẹ nhàng. Chỉ một thay đổi góc nhỏ cũng tạo ra áp lực lớn.
9. Kimura
Đòn khóa vai hình số 4, xoay cánh tay đối thủ ra sau lưng. Kimura áp dụng được từ guard, side control và nhiều tình huống giằng co.
Thế nắm Kimura còn là công cụ kiểm soát. Ngay cả khi đòn khóa không thành công, bạn vẫn thường có cơ hội lật người hoặc chiếm lưng đối thủ.
10. Straight ankle lock
Đòn khóa chân cơ bản nhất, tác động bằng cách duỗi khớp cổ chân. Đòn này được sử dụng rộng rãi, nhưng cổ chân và đầu gối rất dễ chấn thương.
Bạn chỉ nên học đòn này khi có huấn luyện viên giám sát, và vỗ tay ngay khi cảm thấy áp lực.
Các đòn khóa BJJ cơ bản theo từng vị trí
Biết đòn nào thuộc vị trí nào sẽ giúp bạn phản ứng nhanh hơn khi tập đối kháng.
-
Mount: cross collar choke, Ezekiel, Americana, armbar.
-
Side control: Americana, Kimura, armbar.
-
Khống chế lưng: rear naked choke, bow and arrow choke.
-
Closed guard: triangle, armbar, Kimura, guillotine.
-
Khi đứng hoặc khóa đầu phía trước: guillotine.
Khống chế lưng và mount là hai vị trí chiếm ưu thế nhất. Hãy bắt đầu học đòn khóa từ đây, nơi sai lầm ít gây bất lợi nhất.
Cách kết hợp các đòn khóa cho người mới
Bạn tập chắc chắn sẽ phòng thủ đòn đầu tiên. Kết hợp đòn khóa là tận dụng chính phản ứng phòng thủ đó để mở ra đòn tiếp theo.
-
Triangle sang armbar: nếu đối thủ rút tay ra khỏi triangle, chuyển sang armbar.
-
Kimura sang guillotine: nếu đối thủ chồm về trước để chống Kimura, vòng tay khóa cổ.
-
Americana sang Kimura: nếu đối thủ duỗi thẳng tay, xoay tay theo hướng ngược lại.
-
Cross collar choke sang armbar: nếu đối thủ đẩy tay bạn ra khi bị mount, chuyển sang armbar.
Những đòn khóa người mới không được sử dụng
Luật có thể khác nhau giữa các tổ chức và phòng tập, vì vậy bạn nên kiểm tra kỹ trước khi thi đấu. Theo luật gi phổ biến của IBJJF dành cho đai trắng trưởng thành:
-
Được phép: straight ankle lock là đòn khóa chân duy nhất.
-
Không được phép: heel hook, kneebar, toe hold và calf slicer.
-
Bị cấm ở mọi cấp độ: quật mạnh xuống thảm (slam), knee reaping khi mặc gi và bẻ cổ (neck crank).
Luật dành cho trẻ em còn chặt chẽ hơn. Bài viết về Brazilian Jiu Jitsu dành cho trẻ em giải thích cách các bé tập luyện an toàn.
Cách phòng thủ những đòn khóa phổ biến nhất
-
Rear naked choke: cúi cằm xuống và gỡ tay đang siết của đối thủ.
-
Armbar: khép chặt khuỷu tay và đan hai tay vào nhau.
-
Triangle: giữ cả hai tay cùng ở trong hoặc cùng ở ngoài, và ngồi thẳng người.
-
Guillotine: ngẩng đầu lên và bước sang phía cánh tay đang siết.
-
Kimura và Americana: giữ khuỷu tay sát người.
Cách luyện tập các đòn khóa BJJ an toàn
Tập chậm trước
Thực hiện từng kỹ thuật ở tốc độ một nửa cho đến khi các bước trở nên tự nhiên. Tập khoảng năm đến mười lần cho mỗi bên.
Chọn ba đòn mỗi tháng
Hãy chọn ba đòn khóa và luyện tập trong vài tuần. Ở đai trắng, tập sâu quan trọng hơn tập nhiều.
Tập đối kháng theo vị trí
Bắt đầu mỗi hiệp từ mount, khống chế lưng hoặc guard với một mục tiêu cụ thể. Cách này giúp bạn thử đòn khóa trước mức kháng cự nhẹ.
Xây dựng thể lực phù hợp
Triangle và armbar đòi hỏi hông linh hoạt, còn thế nắm cần sức bền. Tập luyện sức mạnh và sự linh hoạt hỗ trợ cả hai yếu tố này và giúp giảm nguy cơ chấn thương.
Những lỗi thường gặp khi người mới tập đòn khóa
-
Vội kết thúc: bạn đánh mất vị trí trước khi đòn khóa đủ chặt.
-
Chỉ dùng sức tay: hông, góc độ và trọng lượng cơ thể mới là yếu tố quyết định.
-
Bẻ quá nhanh: lực đột ngột dễ gây chấn thương cho bạn tập và khiến mọi người ngại tập cùng bạn.
-
Bỏ qua phòng thủ: học cách thoát đòn cũng quan trọng như học cách kết thúc.
-
Không chịu vỗ tay: sự sĩ diện là nguyên nhân phổ biến nhất của những chấn thương có thể tránh được.
Học đòn khóa theo lộ trình rõ ràng tại Primal
Tại Primal, lớp BJJ tại Thảo Điền diễn ra ở khu vực Combat với các buổi Gi, No-Gi và Open Mat. Mỗi hình thức giúp bạn rèn đòn khóa theo một cách khác nhau.
Lớp Gi giúp bạn xây dựng các đòn siết cổ áo và khả năng kiểm soát thế nắm.
Lớp No-Gi rèn rear naked choke, guillotine và Kimura khi không có áo để nắm. Buổi Open Mat là lúc bạn thử những đòn này khi tập đối kháng tự do.
Huấn luyện viên sẽ quyết định khi nào bạn học thêm đòn khóa chân và tập các hiệp cường độ cao hơn, để bạn tiến bộ an toàn. Hãy chọn buổi tập phù hợp qua lịch lớp.
Các đòn khóa BJJ cơ bản: Thành thạo vài đòn trước, rồi mở rộng
Với các đòn khóa BJJ cơ bản, điều quan trọng không phải là biết thật nhiều đòn. Điều quan trọng là kết thúc được vài đòn từ vị trí tốt và có kiểm soát.
Hãy bắt đầu với rear naked choke, armbar và Kimura, sau đó bổ sung triangle và cross collar choke. Nếu bạn đang phân vân nên chọn phòng tập nào, hãy đọc bài học Brazilian Jiu Jitsu ở đâu.
Bạn đã sẵn sàng luyện những đòn khóa đầu tiên? Tìm hiểu thêm về lớp BJJ tại Primal hoặc liên hệ với đội ngũ của chúng tôi để đặt lịch tập thử.
-
Hotline: 0965000342
-
Email: info@trainwithprimal.vn
Câu hỏi thường gặp
1. Đòn khóa BJJ nào dễ nhất cho người mới?
Rear naked choke là đòn dễ học nhất và rất hiệu quả khi bạn đã chiếm được lưng đối thủ.
2. Đòn khóa nào thường được dạy đầu tiên trong BJJ?
Thường là cross collar choke hoặc armbar từ mount. Cả hai đều giúp rèn khả năng kiểm soát, cách nắm và kỹ thuật kết thúc.
3. Đai trắng nên biết bao nhiêu đòn khóa?
Khoảng năm đến mười đòn, thực hiện thật tốt. Một vài đòn chắc chắn hiệu quả hơn hàng chục đòn chỉ biết sơ qua.
4. Đòn siết cổ có an toàn khi tập luyện không?
Có, nếu siết từ từ và thả ngay khi bạn tập vỗ tay. Huấn luyện viên sẽ hướng dẫn cả hai người cách kết thúc và vỗ tay an toàn.
5. Người mới có nên học đòn khóa chân không?
Chỉ nên học các đòn cơ bản dưới sự giám sát của huấn luyện viên. Straight ankle lock thường là điểm khởi đầu.
6. Đòn khóa khi mặc gi và no-gi có giống nhau không?
Phần lớn là giống, chỉ cần thay đổi cách nắm. Các đòn siết cổ áo cần có gi, còn rear naked choke và Kimura áp dụng được cả hai.
7. Bao lâu thì có thể khóa được đối thủ khi tập đối kháng?
Thường trong vài tháng đầu. Điều này phụ thuộc vào tần suất tập luyện và khả năng kiểm soát vị trí của bạn.
