Các phong cách kickboxing: 10 thể thức, luật thi đấu và cách chọn phù hợp

Những phong cách kickboxing phổ biến gồm K-1, Dutch, American full contact, low kick và point fighting. Bên cạnh đó còn có light contact, Muay Thai, Sanda, Savate và Lethwei. Mỗi phong cách được phân biệt chủ yếu bằng luật: đòn nào được phép sử dụng và được đánh mạnh đến mức nào.

Tuy nhiên, nhiều người mới chọn sai phong cách ngay từ đầu. Một người chỉ muốn rèn thể lực mà bước vào lớp đối kháng toàn lực sẽ dễ nản, và ngược lại cũng vậy. Tại Primal ở TP. Hồ Chí Minh, huấn luyện viên giúp hội viên mới chọn phong cách phù hợp với mục tiêu của mình.

Bài viết này so sánh các phong cách kickboxing một cách cụ thể. Bạn sẽ hiểu luật thi đấu, kỹ thuật cốt lõi, cách mỗi phong cách thể hiện trên võ đài và phong cách nào phù hợp với bạn.

Những điểm chính

• Các phong cách kickboxing khác nhau chủ yếu ở luật về đòn gối, đòn chỏ, ôm ghì và đá thấp.

• WAKO, liên đoàn kickboxing nghiệp dư lớn nhất thế giới, chia các thể thức thành nhóm thi đấu trên võ đài và trên thảm.

• K-1 và Dutch là hai phong cách phổ biến nhất tại các phòng tập hiện nay.

• Point fighting và light contact là cách nhẹ nhàng nhất để bắt đầu thi đấu.

• Phong cách tốt nhất là phong cách phù hợp với mục tiêu và giúp bạn duy trì việc tập luyện.

Tổng quan các phong cách kickboxing

Bảng dưới đây giúp bạn so sánh nhanh. Bảng tóm tắt những gì mỗi phong cách thường cho phép trong thi đấu.

Luật có thể khác nhau giữa các tổ chức, vì vậy bạn nên kiểm tra quy định cụ thể của từng giải đấu hoặc phòng tập.

Các phong cách kickboxing được phân loại như thế nào?

Theo truyền thống và quốc gia

Phần lớn phong cách mang dấu ấn của nơi chúng hình thành. Nhật Bản tạo ra K-1, Hà Lan phát triển kickboxing kiểu Dutch, còn Mỹ là nơi ra đời của full contact.

Các môn gần gũi như Muay Thai, Sanda và Savate phát triển riêng biệt. Tuy vậy, chúng thường được xếp cùng nhóm với kickboxing vì đều là đối kháng đứng.

Theo thể thức thi đấu

WAKO, liên đoàn kickboxing nghiệp dư quốc tế, phân loại các thể thức theo nơi thi đấu. Đây là cách nhìn hữu ích nhất nếu bạn có ý định thi đấu sau này.

• Thi đấu trên võ đài: full contact, low kick và K-1, đều ra đòn toàn lực.

• Thi đấu trên thảm (tatami): point fighting, light contact và kick light, đều ra đòn có kiểm soát.

Giải thích chi tiết từng phong cách kickboxing

1. Kickboxing K-1

K-1 khởi đầu là một giải đấu tại Nhật Bản năm 1993, sau đó trở thành một bộ luật riêng. Đây là thể thức chuyên nghiệp được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay.

• Được phép: đấm, đá vào chân, thân và đầu, cùng với đòn gối.

• Hạn chế: không được dùng chỏ, và phải tách ra sau một đòn gối khi ôm ghì.

• Đặc trưng: nhịp độ nhanh và các tổ hợp đòn mạnh trong ba hiệp.

2. Kickboxing kiểu Dutch (Hà Lan)

Kickboxing kiểu Dutch phát triển tại Amsterdam từ thập niên 1970. Phong cách này kết hợp karate Kyokushin, Muay Thai và boxing phương Tây.

Khi thi đấu, võ sĩ Dutch thường theo luật tương tự K-1. Điều làm nên sự khác biệt là lối đánh: những chuỗi đòn tay dài, kết thúc bằng một cú đá thấp mạnh, cùng áp lực tiến lên liên tục.

3. American full contact

American full contact hình thành từ karate thể thao tại Mỹ vào thập niên 1970. Theo truyền thống, võ sĩ mặc quần dài và đeo bảo vệ bàn chân.

• Được phép: đấm và đá từ thắt lưng trở lên.

• Không được phép: đá thấp, gối, chỏ và ôm ghì.

• Đặc trưng: đá cao, đòn xoay người và bộ chân kiểu boxing.

4. Low kick (luật quốc tế)

Low kick giữ nguyên luật full contact nhưng cho phép thêm đòn đá vào đùi. Gối, chỏ và ôm ghì vẫn không được sử dụng.

Thể thức này phù hợp với những võ sĩ muốn dùng đá thấp mà không cần đến lối đánh gối cận chiến của K-1.

5. Point fighting (bán tiếp xúc)

Point fighting gần với karate thể thao hơn là một trận đấu trên võ đài. Trọng tài sẽ dừng trận sau mỗi đòn ghi điểm rõ ràng.

Tốc độ, thời điểm và khả năng kiểm soát quan trọng hơn nhiều so với lực đánh. Đây là lựa chọn phổ biến cho trẻ em và người mới bắt đầu thi đấu.

6. Light contact và kick light

Light contact diễn ra liên tục thay vì dừng lại sau mỗi điểm. Tuy vậy, đòn đánh vẫn phải có kiểm soát và không được đánh toàn lực.

Kick light áp dụng cách thi đấu tương tự nhưng cho phép thêm đá thấp. Cả hai đều thi đấu trên thảm thay vì võ đài.

7. Muay Thai

Muay Thai là môn thể thao quốc gia của Thái Lan, còn được gọi là nghệ thuật tám chi. Bên cạnh đấm và đá, Muay Thai còn có đòn chỏ, nhiều đòn gối và kỹ thuật ôm ghì đầy đủ.

Nhiều người xem Muay Thai là một môn võ riêng thay vì một phong cách kickboxing. Bạn có thể đọc thêm bài viết kickboxing hay Muay Thai để hiểu rõ điểm khác biệt giữa hai môn.

8. Sanda (kickboxing Trung Quốc)

Sanda, còn gọi là Sanshou, bắt nguồn từ chương trình huấn luyện chiến đấu của quân đội Trung Quốc. Võ sĩ có thể đấm, đá, bắt chân đối thủ và quật ngã.

Một đòn quật ngã gọn gàng được tính điểm cao hơn một đòn đánh đơn lẻ. Nhờ vậy, Sanda là lựa chọn phù hợp cho những ai định hướng MMA.

9. Savate (kickboxing Pháp)

Savate phát triển tại Pháp vào thế kỷ 19. Võ sĩ mang giày và đá bằng bàn chân thay vì ống chân.

Sự chính xác và khả năng giữ cự ly là đặc trưng của phong cách này. Các cú đá thường nhanh và chuẩn xác hơn là nặng.

10. Lethwei và các phong cách khu vực khác

Lethwei đến từ Myanmar, cho phép mọi đòn của Muay Thai cùng với đòn húc đầu, và võ sĩ chỉ quấn tay thay vì đeo găng. Đây là phong cách khắc nghiệt nhất trong danh sách này.

Pradal Serey của Campuchia khá gần với Muay Thai và nổi bật với đòn chỏ. Những phong cách này chủ yếu dành cho võ sĩ đã có kinh nghiệm.

Còn cardio kickboxing thì sao?

Cardio kickboxing là một lớp rèn thể lực, không phải một phong cách đối kháng. Lớp học dùng động tác kickboxing để luyện sức bền, nhưng không có đối thủ, luật thi đấu hay bài tập phòng thủ.

Kỹ thuật cốt lõi trong các phong cách kickboxing

Phần lớn phong cách kickboxing có chung một nền tảng kỹ thuật. Luật thi đấu sẽ quyết định bạn được bổ sung thêm những công cụ nào.

Đòn đấm

• Jab: cú đấm nhanh bằng tay trước để đo cự ly.

• Cross: cú đấm thẳng bằng tay sau, lấy lực từ hông.

• Hook và uppercut: các cú đấm ngắn, theo đường cong, dùng ở cự ly gần.

Võ sĩ Dutch và K-1 sử dụng các đòn này rất nhiều. American full contact thì mượn bộ chân của boxing để ra đòn.

Đòn đá

• Roundhouse kick: cú đá vòng cầu xuất hiện ở mọi phong cách, tiếp xúc bằng ống chân hoặc bàn chân.

• Teep hoặc front kick: cú đá đẩy thẳng để kiểm soát cự ly.

• Low kick: cú đá vào đùi, dùng trong K-1, Dutch, low kick và Muay Thai.

• Side kick và đòn đá xoay: phổ biến hơn trong American full contact và point fighting.

Gối, chỏ và ôm ghì

Đòn gối xuất hiện trong K-1, Dutch, Muay Thai và Lethwei. Đòn chỏ và kỹ thuật ôm ghì đầy đủ chủ yếu thuộc về Muay Thai và các môn tương tự.

Phòng thủ

Mọi phong cách đều dạy đỡ đòn, gạt đòn, né đòn và di chuyển. Những phong cách có đá thấp còn dạy kỹ thuật chặn bằng ống chân, tức là nâng ống chân lên để đỡ cú đá.

Mỗi phong cách kickboxing thể hiện thế nào trên võ đài?

Luật thi đấu tạo nên thói quen, vì vậy bạn thường có thể nhận ra phong cách của một võ sĩ qua cách họ di chuyển.

• Dutch: tay hoạt động liên tục, áp lực tiến lên và tổ hợp đòn kết thúc bằng đá thấp.

• K-1: trao đổi đòn nhanh, tổ hợp mạnh và dùng gối ở cự ly gần.

• American full contact: bộ chân nhún nhảy, đá cao và né đầu kiểu boxing.

• Point fighting: đứng nghiêng người, áp sát nhanh và thoát ra gọn gàng.

• Muay Thai: tư thế đứng thẳng, ra đòn đơn lẻ kiên nhẫn và chủ động vào thế ôm ghì.

Phong cách kickboxing nào phù hợp với bạn?

Không có phong cách kickboxing nào tốt nhất cho tất cả mọi người. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu của bạn.

• Để rèn thể lực: lớp K-1 hoặc Dutch không có đấu tập, hoặc light contact.

• Để tự vệ: K-1, Dutch hoặc Muay Thai, vì các phong cách này có kỹ thuật cận chiến.

• Để thử sức thi đấu lần đầu: point fighting hoặc light contact.

• Để định hướng MMA: kickboxing kiểu Dutch hoặc Sanda.

• Nếu bạn từng tập karate hoặc taekwondo: American full contact hoặc point fighting.

Nếu bạn vẫn đang cân nhắc có nên tập đá hay không, bài viết kickboxing khác gì boxing sẽ là bước tìm hiểu đầu tiên hữu ích.

Quan điểm của Primal khi chọn phong cách

Không nên chọn phong cách chỉ vì những video thi đấu hấp dẫn. Hãy chọn môi trường tập mà bạn sẵn sàng quay lại hai buổi mỗi tuần.

Làm sao biết phòng tập đang dạy phong cách kickboxing nào?

Nhiều phòng tập chỉ ghi "kickboxing" trên lịch lớp. Một vài câu hỏi đơn giản sẽ giúp bạn biết mình thực sự sẽ học gì.

• Lớp có dạy đá thấp và kỹ thuật chặn bằng ống chân không?

• Đòn gối và ôm ghì có phải là một phần của buổi tập không?

• Đấu tập là nhẹ, toàn lực hay không bắt buộc?

• Hội viên có thi đấu không, và thi đấu theo luật nào?

Nếu bạn mới làm quen với võ thuật, bài hướng dẫn cách rèn luyện võ thuật sẽ gợi ý thêm những điều nên hỏi trước khi đăng ký.

Xây dựng nền tảng phù hợp với mọi phong cách tại Primal

Phần lớn người mới không cần chọn ngay một bộ luật thi đấu từ buổi đầu tiên. Tại Primal, kickboxing thuộc khu vực Combat, cùng với boxing, Muay Thai và Brazilian Jiu-Jitsu.

Huấn luyện viên xây dựng nền tảng chung trước: tư thế, thế thủ, bộ chân và các tổ hợp đấm đá chuẩn xác. Những kỹ năng này sẽ hữu ích dù sau này bạn chọn phong cách nào.

Vì nhiều môn đối kháng cùng chung một khu vực, bạn có thể trải nghiệm trước khi đi sâu vào một môn. Hãy xem lịch lớp để sắp xếp một tuần tập kết hợp phù hợp.

Phong cách kickboxing: Chọn luật thi đấu phù hợp với mục tiêu

Các phong cách kickboxing trải dài từ point fighting tiếp xúc nhẹ đến K-1, Muay Thai và Lethwei đánh toàn lực. Luật thi đấu quyết định bạn học những đòn nào và được đánh mạnh đến đâu.

Hãy bắt đầu từ mục tiêu, sau đó chọn phong cách phục vụ mục tiêu đó. Kỹ năng nền tảng có thể chuyển đổi giữa các phong cách, vì vậy lựa chọn đầu tiên của bạn sẽ không bao giờ lãng phí.

Bạn cần giúp tìm điểm bắt đầu phù hợp? Tìm hiểu thêm về lớp kickboxing tại Primal hoặc liên hệ với đội ngũ của chúng tôi để đặt lịch tập thử.

• Hotline: 0965000342

• Email: info@trainwithprimal.vn

• Địa chỉ: 13 Nguyễn Duy Hiệu, An Khánh, TP. Hồ Chí Minh

Câu hỏi thường gặp

Kickboxing có bao nhiêu phong cách?

Không có con số cố định. Khoảng mười phong cách được công nhận rộng rãi, và riêng WAKO đã tổ chức sáu thể thức thi đấu đối kháng.

Phong cách kickboxing nào phổ biến nhất?

Luật K-1 phổ biến nhất tại các phòng tập và sự kiện chuyên nghiệp hiện nay. Kickboxing kiểu Dutch, vốn thường thi đấu theo luật tương tự, cũng rất phổ biến.

Người mới nên tập phong cách kickboxing nào?

Light contact hoặc một lớp K-1 chú trọng kỹ thuật cơ bản là lựa chọn phù hợp. Cả hai đều giúp bạn học nền tảng mà không phải tiếp xúc mạnh quá sớm.

Muay Thai có phải là một phong cách kickboxing không?

Theo nghĩa rộng thì có. Tuy nhiên, trên thực tế Muay Thai thường được xem là một môn riêng vì có thêm đòn chỏ và kỹ thuật ôm ghì đầy đủ.

K-1 và kickboxing kiểu Dutch khác nhau như thế nào?

K-1 là một bộ luật thi đấu, còn Dutch là một lối đánh. Võ sĩ Dutch thường thi đấu theo luật kiểu K-1 nhưng ưu tiên các chuỗi đòn tay dài và đá thấp.

Phong cách kickboxing nào tốt nhất để tự vệ?

Những phong cách có đòn gối và ôm ghì như K-1, Dutch và Muay Thai thường hữu ích hơn. Chúng giúp bạn làm quen với cự ly gần, nơi nhiều tình huống thực tế xảy ra. Tuy vậy, tránh xung đột vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu.

Sau này có thể chuyển sang phong cách khác không?

Có. Tư thế, thế thủ, đòn đấm và đòn đá có thể áp dụng giữa các phong cách, nên việc chuyển đổi chủ yếu là học thêm luật mới.